ລວມຍອດ​ຜະ​ລິດ​ຕະ​ພັນ​ພາຍ​ໃນ (Gross Domestic Product)

ໃຜ​ທີ່​ຮຽນ​ເສດ​ຖະ​ສາດ​ພື້ນ​ຖານ​ມາ​ອາ​ດ​ຈະ​ຄຸ້ນ​ເຄີຍ​ກັບ​ຄຳ​ວ່າ GDP (Gross Domestic Product)  ຫຼື ລວມຍອດ​ຜະ​ລິດ​ຕ​ະ​ພັນ​ພາຍ​ໃນ​ ມາ​ແລ້ວ. ແລ້ວ​ຮູ້ບໍ່​ວ່າ​ມັນ GDP ບໍ່​ມີ​ພຽງ​ແຕ່​ການ​ໄລ່ ແລະ ອະ​ທິ​ບາຍ​ແຕ່​ຢ່າງ​ດຽວ​ເທົ່າ​ນັ້ນ. ມັນ​ຍັງ​ແຍກ​ອອກ​ເປັນຫຼາຍໆ​ອັນ ຫຼື ເພິ່ນ​ຍັງ​ໄລ່ GDP ໄດ້ຫຼາຍ​ຮ​ູບ​ແບບ ແລະ ອະ​ທິ​ບາ​ຍ​ໄດ້ຫຼາຍ​ຄວາມ​ໝາຍ​ເຊັ່ນ: GDP Nominal, Real GDP ແລະ GDP Deflation. ອ້າວ! ແລ້ວ 3 ອັນ​ທີ່​ກ່າວມ​ານີ້​ມັນ​ໝາຍ​ຄວາມ​ວ່າ​ຈັ່ງ​ໄດ໋​ຊັ້ນ? ດຽວ​ເຮົາ​ມາ​ຫາ​ຄຳ​ຕອບ​ກັນ​ໄດ້​ເລີຍ.

… 

 

ມາ​ແນະ​ນຳ ກົດ​ໝາຍ​ ວ່າ​ດ້ວຍ ສະ​ຖິ​ຕິ ຄັດ​ສະ​ເພາະ​ທີ່​ນັກ​ວິ​ເຄາະ​ຂໍ້​ມູນ​ຄວນ​ຮູ​້

​ຢາກວ່າ​ຫ່າງ​ຫານ​ກັນ​ໄປ​ດົນເລີຍ​ເນາະທີ່ບໍ່​ໄດ້​ຂຽນ​ບົດ​ຄວາມ​ ພໍ​ດີ​ເຂົ້າ​ຊອກ​ຫາ​ອ່ານ​ກົດ​ໝາຍ​ ແລ້ວ​ໄປ​ເຫັນ ກົດ​ໝາຍ​ວ່າ ດ້ວ​ຍ​ສະ​ຖິ​ຕິ ເຊິ່​ງ​ທຳ​ອິດ​ຕົນ​ເອງ​ກະ​ຫາກໍ່​ຮູ້​ວ່າ ອ້າວ! ເຮົາ​ກະ​ມີ​ກົດ​ໝາຍ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສະ​ຖິ​ຕິ​ນຳ​ຫວາ ກໍ​ເລີຍ​ເຂົ້າ​ໄປ​ອ່ານ​ຄ້າວກະ​ເລີຍ​ຮູ້​ວ່າ ເອີ​ມັ​ນ​ກະ​ສຳ​ຄັນ​ຢູ່​ໃດ​ເນາະສຳ​ລັບ​ເຮົາ ເພາະ​ວ່າ​ເຮົາ​ກະ​ເປັນ​ຄົນຫຼິ້ນກັ​ບ​ຂໍ້​ມູນ ແລະ ນຳ​ໃຊ້​ຢູ່​ແລ້ວ, ເຮົາ​ກໍ​ຈຳ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ຮູ້​ໄວ້​ຢູ່​ແລ້ວ.

ດຽວ​ເຮົາ​ມາ​ຄັດ​ຫຍໍ້ ໃຫ້​ມັນ​ໜ້ອຍ​ລົງ​ເອົາ​ແຕ່​ໂຕ​ເດັ່ນໆ ທີ່​ນັກ​ສະ​ຖິ​ຕິ ຫຼື ນັກ​ຄົ້ນ​ຄ້​ວາ​ ຄວນ​ຮູ້​ກັນ.

ສະ​ຖິ​ຕິ​ທາງ​ການ​ແມ່ນ​ຫຍັງ?

ໝາຍ​ເຖິງ ສະ​ຖິ​ຕິ ທີ່​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ການ​ສ​ຳຫຼວດ ແລະ ການ​ລາຍ​ງານ​ບໍ​ລິ​ຫານ ໂດ​ຍ​ຜ່ານ​ຂະ​ບວນ​ການ​ເກັບ​ກຳ, ສັງ​ລວມ, ຄິດ​ໄລ່, ປຸງ​ແຕ່ງ, ວິ​ໄຈ ແລະ ຂະ​ບວນ​ກາ​ນ​ວິ​ເຄາະ ຕາມ​ວິ​ທະ​ຍາ​ສາດ​ດ້ານ​ສະ​ຖິ​ຕິ ໂດບ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບ​ຮອງ​ຈາກ​ລະ​ບົບ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ສະ​ຖິ​ຕິ​ແຫ່ງ​ຊາດ.

… 
 

ສະ​ຖິ​ຕິ​ພື້ນ​ຖານ-ຂໍ້​ມູນ

ບົດ​ຄວາມ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ ການ​ນຳ​ສະ​ເໜີ​ກ່ຽວ​ກັ​ບ​ເລ​ື່ອງ​ສະ​ຖິ​ຕິ ເຊິ່ງວ່າຈະ​ຮວບ​ຮວມ​ເອົາ​ສິ່ງ​ທີ່​ຄວນ​ຮູ້​ກ່ຽວ​ກັບ​ເລື່ອງ​ສ​ະ​ຖິ​ຕິ​ຕ່າງ​ມາ​ອ​ະ​ທິ​ບາຍ​ໃນ​ມຸມ​ຂອງການ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ງ່າຍໆ ທີ່​ໃຜໆ​ກໍ​ສາ​ມາດ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ໄດ້.

 

ສຳ​ລັບ​ໃຜ​ທີ່ບໍ່​ຮູ້​ວ່າ​ສະ​ຖິ​ຕິ​ແມ່ນ​ຫຍັງ? ຫຼື ຫຼົງ​ເຂົ້າ​ມາ​ອ່ານ​ແລ້ວບໍ່​ຮູ້​ຄວາ​ມ​ໝາຍ​ຂ​ອງ​ມັນ? ດຽວ​ເຮົາ​ຈະ​ມ​າ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ໃຫ້​ຟັງ​ເລ​ີຍ. ທຳ​ອິດ​ເຮົາມາ​ເບິ່ງ​ຄວາມ​ໝາຍ​ຂອງ​ມັນ​ຈາກ dictionary ກັນ​ກ່ອນ.

the practice or science of collecting and analyzing numerical data in large quantities, especially for the purpose of inferring proportions in a whole from those in a representative sample

ຄັນ​ສິ​ເວົ້າ​ໃຫ້​ເຂົ້າ​ໃຈ​ງ່າຍ​ກະ​ຄື ສະ​ຖິ​ຕິ ແມ່ນ​ເປັນ​ຂະ​ບວນ​ການ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ໄດ​້​ຈາກ​ການ​ເກັບ​ຂໍ້​ມູນ ແລະ ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນ​ກໍ​ນຳ​ຂໍ້​ມູນ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ມາ​ວິ​ເຄາະ ໂດຍ​ເຮົາ​ສາ​ມາດ​ຕັ້ງ​ສົມ​ມຸດ​ຖານ ຫຼື ບໍ່​ຕັ້ງ​ກໍ​ໄດ້.

… 

 

ຂໍ້​ແນະ​ນຳ​ກ່ອນ​ການ​ເປັນ​ນັກ​ສຶກ​ສາ​ມະ​ຫາວິ​ທະ​ຍາ​ໄລ

​ບົດ​ຄວາມນີ້​ຈະ​ເປັນ​ການ​ເລົ່າ​ປະ​ສົບ​ການ ແລະ ຂໍ້​ແນະ​ນຳ​ສຳ​ລັບ​ນ້ອງໆ​ທີ່​ກຳ​ລັງ​ຈະ​ກ້າວ​ຂ້າມ​ຈາກ​ການ​ເປັນ​ນັກ​ຮຽນ​ມາ​ເປັນ​ນັກ​ສຶກ​ສາ​. ເຈົ້າ​ຂອງບ໋ອກ​ກໍ​ກຳ​ລັງ​ຈະ​ຈົບ​ຈາກ​ການ​ເປັນ​ນັກ​ສຶກ​ສາ ແລະ ຈະ​ກ້າວ​ໄປ​ເປັນ​ເປັນ​ພະ​ນັກ​ງານ​ແລ້ວກໍ​ຢາກ​ຈະ​ມາ​ເລົ່າ​ປະ​ສົບ​ການ ແລະ ສິ່ງ​ທີ່​ຢາກ​ໃຫ້​ນ້ອງໆ​ໄດ້​ຮູ້​ວ່າ​ຊີ​ວິດ​ໃນ​ຮົ້ວ​ມະ​ຫາ​ໄລ​ນັ້ນ​ເປັ​ແນວນ​ໃດ ບາງ​ເທື່ອ​ມັນ​ອາດ​ຈະ​ບໍ່​ເປັນ​ດັ່ງ​ທີ່​ເຮົາ​ໄດ້​ຄິດ​ໄວ້ ຫຼື ອາດ​ຈະ​ເປັນ​ດັ່ງ​ທີ່​ເຮົາ​ປາດ​ຖະ​ໜາ​ໄວ້.

… 

 

ການວິ​ເຄາະ​ເສດ​ຖະ​ກິດ ແລະ ການ​ເງິນ​ຂອງ​ໂຄງ​ການ

​ການ​ວິ​ເຄາະ​ໂຄງ​ການ​ກ່ອນ​ການລົງ​ມື​ປະ​ຕິ​ບັດ​ມີ​ຄວາມ​ສຳ​ຄັນຫຼາຍ​ເພາະ​ມັນ​ເປັນ​ຕົວ​ຊີ້​ວັດ​ວ່າ ໂຄງ​ການນີ້​ເມື່ອ​ເຮັດ​ສຳ​ເລັດ​ແລ້ວ ຈະ​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ພາບ ແລະ ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍດ​ສູງ​ສຸດ ຫຼືບໍ່?

…